{"id":2155,"date":"2025-07-08T12:01:39","date_gmt":"2025-07-08T09:01:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.urlahaber.net\/?p=2155"},"modified":"2025-07-08T12:01:40","modified_gmt":"2025-07-08T09:01:40","slug":"akilli-sehirlerin-insani-yuzu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.urlahaber.net\/index.php\/akilli-sehirlerin-insani-yuzu\/","title":{"rendered":"Ak\u0131ll\u0131 \u015fehirlerin insani y\u00fcz\u00fc"},"content":{"rendered":"\n<p>Halil Nadas yazd\u0131:<\/p>\n\n\n\n<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz ay Paris&#8217;teki VivaTech 2025 fuar\u0131nda, Fransa Cumhurba\u015fkan\u0131 Emmanuel Macron&#8217;un 10 milyar euroluk yapay zek\u00e2 yat\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 o an, tarihe ge\u00e7ecek bir and\u0131. Tam da bu a\u00e7\u0131klamay\u0131 dinlerken, yan\u0131mda duran ya\u015fl\u0131 bir Frans\u0131z kad\u0131n\u0131n &#8220;Bu paralar bizi daha m\u0131 insan yapacak?&#8221; diye m\u0131r\u0131ldand\u0131\u011f\u0131n\u0131 duydum. Bu naif soru, asl\u0131nda t\u00fcm fuar\u0131n \u00f6zeti gibiydi.<\/p>\n\n\n\n<p>NVIDIA CEO&#8217;su Jensen Huang&#8217;\u0131n &#8220;dijital ikizler art\u0131k insan ili\u015fkilerini sim\u00fcle ediyor&#8221; dedi\u011fi demo, beni derinden sarst\u0131. Ekranda Bordeaux&#8217;daki bir park\u0131n sanal kopyas\u0131 vard\u0131. Sistem, banklar\u0131n yerini de\u011fi\u015ftirerek &#8220;Bak\u0131n, \u015fimdi insanlar %47 daha fazla sohbet edecek&#8221; diyordu. O an akl\u0131ma, \u0130zmir Kordon&#8217;da telefonlar\u0131na g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015f, birbirine bakmayan insanlar geldi.<\/p>\n\n\n\n<p>TEKNOLOJ\u0130N\u0130N \u0130K\u0130LEM\u0130: BA\u011eLANTI MI, YALNIZLIK MI?<\/p>\n\n\n\n<p>VivaTech&#8217;te g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm en \u00e7arp\u0131c\u0131 \u015fey, teknoloji devlerinin art\u0131k &#8220;insani dokunu\u015f&#8221; pe\u015finde ko\u015fmas\u0131yd\u0131:<\/p>\n\n\n\n<p>Frans\u0131z &#8220;WeLink&#8221;&nbsp;uygulamas\u0131, mahalle sakinlerini fiziksel olarak bir araya getiriyor. Kullan\u0131c\u0131lar, &#8220;Kom\u015funu Tan\u0131&#8221; \u00f6zelli\u011fiyle ayn\u0131 sokaktaki insanlarla ortak ilgi alanlar\u0131n\u0131 ke\u015ffediyor. Standlar\u0131nda deneme yaparken, sistem bana 500 metre uzaktaki bir T\u00fcrk aileyle kahve i\u00e7me \u00f6nerisi getirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Japon &#8220;Mimamori&#8221;, ya\u015fl\u0131lar\u0131n hareketlerini izleyen bir AI sistemi. Ailelere &#8220;Anneniz bug\u00fcn 3 ki\u015fiyle sohbet etti&#8221; gibi insani bildirimler g\u00f6nderiyor. Demoda, bir ya\u015fl\u0131 beyefendinin torununun sesiyle &#8220;Dedem, bug\u00fcn parka gidelim mi?&#8221; dedi\u011fini duyunca g\u00f6zlerim doldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Hollandal\u0131 &#8220;Tinybots&#8221;, yaln\u0131z ya\u015fayanlar i\u00e7in sohbet robotlar\u0131 tasarl\u0131yor. Ancak as\u0131l hedefi, kullan\u0131c\u0131y\u0131 ger\u00e7ek insanlarla bulu\u015fmaya te\u015fvik etmek.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;SESS\u0130Z TEKNOLOJ\u0130&#8221; DEVR\u0130M\u0130 VE \u0130NSAN\u0130 DENGE<\/p>\n\n\n\n<p>LVMH&#8217;nin CIO&#8217;su Franck Le Moal ile yapt\u0131\u011f\u0131m k\u0131sa sohbette vurgulad\u0131\u011f\u0131 &#8220;quiet tech&#8221; (sessiz teknoloji) kavram\u0131, fuar\u0131n en \u00e7ok konu\u015fulan ba\u015fl\u0131klar\u0131ndand\u0131: &#8220;Teknoloji, g\u00fcr\u00fclt\u00fc \u00e7\u0131karmadan hayat\u0131m\u0131z\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmal\u0131. Bir ma\u011fazadaki yapay zek\u00e2, m\u00fc\u015fterinin ihtiyac\u0131n\u0131 fark edip sessizce \u00e7\u00f6z\u00fcm sunmal\u0131.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu felsefeyi benimseyen \u015fehirlerden \u00f6rnekler:<\/p>\n\n\n\n<p>Singapur&#8217;daki&nbsp;ak\u0131ll\u0131 trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131, sadece ara\u00e7 ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 de\u011fil, yayalar\u0131n birbirine sayg\u0131l\u0131 davranmas\u0131n\u0131 da te\u015fvik ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Amsterdam&#8217;\u0131n&nbsp;&#8220;\u015eefkatli I\u015f\u0131klar\u0131&#8221; projesi, intihar e\u011filimi olanlar\u0131n y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f \u015feklini analiz edip yard\u0131m ekiplerini uyar\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Hong Kong&#8217;da&nbsp;yaya ge\u00e7itlerindeki sens\u00f6rler, insanlar\u0131n g\u00f6z temas\u0131 s\u00fcresine g\u00f6re ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k s\u00fcresini uzat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u0130J\u0130TAL \u0130K\u0130ZLER: TEKNOLOJ\u0130N\u0130N SINIRLARINDA \u0130NSANI YEN\u0130DEN KE\u015eFETMEK<\/p>\n\n\n\n<p>Jensen Huang&#8217;\u0131n dijital ikiz demosu, asl\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir paradoksu ortaya koyuyor: Teknoloji ne kadar geli\u015firse, insani ba\u011flar o kadar zay\u0131fl\u0131yor. T\u00dc\u0130K verilerine g\u00f6re T\u00fcrk aileleri g\u00fcnde sadece 32 dakika kaliteli ileti\u015fim kurarken, OECD dijital ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n y\u00fcz y\u00fcze ili\u015fkileri %57 azaltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Fuar\u0131n en dokunakl\u0131 an\u0131, Frans\u0131z &#8220;Memory Lane&#8221; stand\u0131nda ya\u015fad\u0131m. Alzheimer&#8217;l\u0131 bir dede, torununun sesiyle &#8220;Hadi balkonda \u00e7ay i\u00e7elim&#8221; \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na tebess\u00fcmle kar\u015f\u0131l\u0131k verdi. \u0130\u015fte teknolojinin insanile\u015fti\u011fi o an, her \u015feyi \u00f6zetliyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00dcRESEL DERSLER: TEOR\u0130 \u0130LE PRAT\u0130K ARASINDAK\u0130 U\u00c7URUM<\/p>\n\n\n\n<p>VivaTech&#8217;te tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m Alman mimar\u0131n dedi\u011fi gibi: &#8220;En iyi dijital ikiz, insanlar\u0131n birbirine dokundu\u011fu anlar\u0131 \u00e7o\u011faltand\u0131r.&#8221; Ancak ger\u00e7ekler bunun tersini s\u00f6yl\u00fcyor:<\/p>\n\n\n\n<p>Singapur&#8217;da dijital ikizle optimize edilen mahallelerde kom\u015fuluk ili\u015fkileri %30 azalm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>Amsterdam&#8217;\u0131n en &#8220;ak\u0131ll\u0131&#8221; apartman\u0131nda asans\u00f6rde birbirine bakmayan insanlar ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyadaki ak\u0131ll\u0131 \u015fehir projelerinin sadece %8&#8217;i insani ba\u011flar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeyi hedefliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>3 ADIMDA \u0130NSAN\u0130 DENGEN\u0130N YOL HAR\u0130TASI<\/p>\n\n\n\n<p>SOHBET OPT\u0130M\u0130ZASYONU<br>Belediyeler, dijital ikiz projelerine &#8220;Bu proje ka\u00e7 insan\u0131 birbirine ba\u011flayacak?&#8221; sorusunu eklemeli. &#8220;G\u00d6Z KONTROLL\u00dc TEKNOLOJ\u0130<br>Ak\u0131ll\u0131 kav\u015faklar sadece trafi\u011fi de\u011fil, insanlar\u0131n birbirine g\u00fcl\u00fcmsemesini de \u00f6l\u00e7meli. Hong Kong&#8217;daki sistem, g\u00f6z temas\u0131 s\u00fcresine g\u00f6re ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k veriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u0130J\u0130TAL \u0130K\u0130Z DETOKSU<br>Her ak\u0131ll\u0131 \u015fehir projesine bir &#8220;teknolojisiz insan k\u00f6\u015fesi&#8221; \u015fart ko\u015fulmal\u0131. \u0130svi\u00e7reli bir start-up&#8217;\u0131n fuardaki &#8220;dijital detoks&#8221; koltu\u011funda 10 dakika oturup etraf\u0131 izledi\u011fimde, yan\u0131mdaki Japon kat\u0131l\u0131mc\u0131yla sessizce g\u00fcl\u00fcmsedik.<\/p>\n\n\n\n<p>SON S\u00d6Z: ASIL \u0130K\u0130Z\u0130M\u0130Z KOM\u015eUMUZ<\/p>\n\n\n\n<p>Fuar\u0131n en unutulmaz an\u0131, Finlandiyal\u0131 bir start-up&#8217;\u0131n ekran\u0131ndaki \u015fu uyar\u0131yd\u0131: &#8220;\u015eu anda 3. kat penceresinde yaln\u0131z oturan bir kad\u0131n var. Ona kahve \u0131smarlamak ister misiniz?&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Teknoloji ancak bu kadar insanile\u015febilir. Macron&#8217;un 10 milyar euroluk yat\u0131r\u0131m\u0131 ve Huang&#8217;\u0131n dijital ikizleri bize \u015funu hat\u0131rlat\u0131yor: Ak\u0131ll\u0131 \u015fehirler, ancak &#8220;ak\u0131ll\u0131 y\u00fcrekler&#8221; yeti\u015ftirdi\u011fimizde anlam kazan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn kendinize \u015fu sorular\u0131&nbsp; sorun:<br><em>&#8220;Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m \u015fehrin dijital ikizinde, ben &#8216;insan&#8217; olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor muyum? Ya da hangi dijital teknoloji bir g\u00fcl\u00fcmsemenin s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya\u015fatabilir.?<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Halil Nadas yazd\u0131: Ge\u00e7ti\u011fimiz ay Paris&#8217;teki VivaTech 2025 fuar\u0131nda, Fransa Cumhurba\u015fkan\u0131 Emmanuel Macron&#8217;un 10 milyar euroluk yapay zek\u00e2 yat\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 o an, tarihe ge\u00e7ecek bir and\u0131. Tam da bu a\u00e7\u0131klamay\u0131 dinlerken, yan\u0131mda duran ya\u015fl\u0131 bir Frans\u0131z kad\u0131n\u0131n &#8220;Bu paralar bizi daha m\u0131 insan yapacak?&#8221; diye m\u0131r\u0131ldand\u0131\u011f\u0131n\u0131 duydum. Bu naif soru, asl\u0131nda t\u00fcm fuar\u0131n \u00f6zeti gibiydi. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":2156,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,21,19],"tags":[30],"class_list":["post-2155","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-gundem","category-siyaset","tag-halil-nadas"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.urlahaber.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2155","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.urlahaber.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.urlahaber.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.urlahaber.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.urlahaber.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2155"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.urlahaber.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2155\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2157,"href":"https:\/\/www.urlahaber.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2155\/revisions\/2157"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.urlahaber.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2156"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.urlahaber.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2155"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.urlahaber.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2155"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.urlahaber.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}