\u0130nsans\u0131z adalet olmaz<\/p>\n\n\n\n
Adaletsiz insan olur mu?<\/p>\n\n\n\n
Olur, olmaz olur mu!<\/p>\n\n\n\n
Ama, olmaz olsun<\/p>\n\n\n\n
\u00d6zdemir Asaf<\/p>\n\n\n\n
Sevgili okurlar merhaba. Bir gelenek haline getirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z yaz\u0131ya \u015fiirle ba\u015flama al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu hafta \u00e7ok sevdi\u011fim bir \u015fair olan \u00d6zdemir Asaf ile devam ettiriyoruz.<\/p>\n\n\n\n
Bu hafta bir toplant\u0131da adalet kavram\u0131 \u00fczerine bir konu\u015fma yapt\u0131m. Bu konu\u015fma i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131m ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131na bak\u0131nca bir k\u00f6\u015fe yaz\u0131s\u0131 haline getirip sizlerle de payla\u015fman\u0131n do\u011fru olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm.<\/p>\n\n\n\n
Umar\u0131m a\u015fa\u011f\u0131daki tespitler bir yerlerde bir \u015feylerin de\u011fi\u015fmesine ara\u00e7 olur.<\/p>\n\n\n\n
Adalet kavram\u0131 yasalarla sahip olunan haklar\u0131n herkes taraf\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131, hak ve hukuka uygunluk, hakk\u0131 g\u00f6zetme\u201d ve herkese kendine uygun d\u00fc\u015feni, kendi hakk\u0131 olan\u0131 verme, do\u011fruluk olarak tarif edilebilir.<\/p>\n\n\n\n
Adaletin en \u00f6nemli \u00f6zellikleri k\u0131sa zamanda sonu\u00e7 vermesi, kolay ula\u015f\u0131labilir olmas\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131 ile<\/p>\n\n\n\n
toplumun \u00e7o\u011funlu\u011funu tatmin etmesidir.<\/p>\n\n\n\n
Adalet yarg\u0131 sistemi ve yarg\u0131laman\u0131n taraflar\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fmektedir.<\/p>\n\n\n\n
\u00dclkemizde bug\u00fcn 366 adliye, her yarg\u0131 merkezinde en az 4 mahkeme oldu\u011fu hesapland\u0131\u011f\u0131nda \u00fclke genelinde 3700\u2019\u00fcn \u00fczerinde mahkeme, 15300\u2019\u00fcn \u00fczerinde hakim ve savc\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
2020 y\u0131l\u0131 ceza mahkemelerinde g\u00f6r\u00fclen dava say\u0131s\u0131 2.800.000, hukuk mahkemelerinde g\u00f6r\u00fclen dava say\u0131s\u0131 3.600.000, idari mahkemelerde g\u00f6r\u00fclen dava say\u0131s\u0131 534.000, hakim ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen dava say\u0131s\u0131 671\u2019dir. Bir hakimin bir duru\u015fma g\u00fcn\u00fcnde bir davaya ay\u0131raca\u011f\u0131 zaman ortalama 15 dakikay\u0131 ge\u00e7memektedir.<\/p>\n\n\n\n
Bir hukuk davas\u0131 ortalama 2 y\u0131lda sonu\u00e7lanmakta, bu davan\u0131n istinaf ya da yarg\u0131taydan d\u00f6nme s\u00fcresi 1,5 y\u0131l ile 3 y\u0131l\u0131 bulabilmektedir. Yani en basit davan\u0131n sonu\u00e7lanarak kesinle\u015fmesi neredeyse 4 y\u0131l\u0131 ge\u00e7mektedir.<\/p>\n\n\n\n
Yarg\u0131lama s\u00fcreci en basit olan kira tahliye davalar\u0131n\u0131n sonu\u00e7lanarak tahliyenin sa\u011flanmas\u0131 bile istinaf s\u00fcreci ile en erken 2-3 y\u0131l aras\u0131nda tamamlanabilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Zorunlu arabuluculuk ve uzla\u015fmaya tabi konularda bu s\u00fcrelere en az 3-4 ay eklemek mecburiyeti do\u011fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ceza davalar\u0131nda bu s\u00fcreler neredeyse yar\u0131 yar\u0131ya uzamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcm bu uzun ve sanc\u0131l\u0131 yarg\u0131lama s\u00fcreci mevcut siyasal iktidar\u0131n kendi d\u00fczenini kurma gayretleri sonucu zorunlu arabuluculuk ve uzla\u015fma gibi yarg\u0131 s\u00fcrecinin ba\u015flamas\u0131ndan \u00f6nce takip edilmesi gereken hukuki m\u00fcesseselerin de ya\u015fam\u0131m\u0131za girmesine neden olmu\u015ftur. Kira, ticaret hukuku, i\u015f davalar\u0131 gibi alanlarda zorunlu hale gelen arabuluculuk sistemine siyasal iktidar taraf\u0131ndan aile davalar\u0131 da eklenerek iyiden iyiye kad\u0131 hukuku yerle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bir marifetmi\u015f gibi her ile en az bir \u00fcniversite a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclke geneli ve K\u0131br\u0131s\u2019ta e\u011fitim veren 84 hukuk fak\u00fcltesi y\u0131ll\u0131k yakla\u015f\u0131k 20.000 mezun vermektedir. Bu mezunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 hakim ve savc\u0131l\u0131k e\u011fitimi almakta, 5 y\u0131l avukatl\u0131k yapanlar bir s\u0131nav ile hakimli\u011fe ge\u00e7i\u015f yapabilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
\u00dclkemizdeki temel e\u011fitimin sorunlar\u0131 lise ve \u00fcniversitede artarak devam etmektedir. Nitelikli e\u011fitim verilmeyen \u00fcniversitelerden nitelikli \u00f6\u011frencilerin yeti\u015fmesi ve nitelikli hakim-savc\u0131 ve avukat yeti\u015fmesi olanakl\u0131 de\u011fildir. Ciddi miktarda hakim-savc\u0131 a\u00e7\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. 15 Temmuz 2016\u2019da ya\u015fanan darbe giri\u015fimi sonras\u0131nda ciddi miktarda hakim-savc\u0131 da meslekten ihra\u00e7 edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Mahkemelerce verilen kararlarda standart bulunmamaktad\u0131r. Ayn\u0131 yarg\u0131 yerinde bulunan ayn\u0131 mahkemenin iki hakiminin ayn\u0131 konuda farkl\u0131 kararlar verdi\u011fini g\u00f6rmekteyiz. Yarg\u0131 makamlar\u0131 aras\u0131nda farkl\u0131 saiklerle \u00e7eli\u015fkiler ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Yak\u0131n zamanda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Anayasa Mahkemesi ve Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi kararlar\u0131n\u0131n kesin ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen yerel mahkemelerce uygulanmamas\u0131, tutuklulukta ge\u00e7en s\u00fcrenin uzun olmas\u0131(314 g\u00fcn),tutuklaman\u0131n bir tedbirden cezaland\u0131rma y\u00f6ntemine d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, ceza evlerinin \u0131slah fonksiyonunun g\u00f6z ard\u0131 edilmesi, ceza evlerinin adeta su\u00e7 okuluna d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, 3 y\u0131l ve alt\u0131 infaz s\u00fcresi bulunan mahkumun sadece 1 g\u00fcn ceza evinde yatarak denetimli serbestlikle d\u0131\u015far\u0131 b\u0131rak\u0131lmas\u0131 sistemin aksayan y\u00f6nlerinin en \u00f6nemlileridir. 25 y\u0131l hapis cezas\u0131 alan bir h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn infaz s\u00fcresi 11 y\u0131l 6 aya kadar d\u00fc\u015febilmektedir.5 y\u0131l hapis cezas\u0131 alm\u0131\u015f olan bir h\u00fck\u00fcml\u00fc ise 1 y\u0131l 6 ay ceza evinde ald\u0131ktan sonra aram\u0131za kat\u0131labilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
K\u0131saca h\u00fckmedilen cezan\u0131n neredeyse 1\/3\u2019\u00fcn\u00fcn ceza evinde ge\u00e7iren h\u00fck\u00fcml\u00fc toplumsal hayata kat\u0131labilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
\u00dclkedeki cezaevlerinin toplam kapasitesi 295328, mevcut tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fc say\u0131s\u0131 342.526\u2019d\u0131r. Bu rakam mevcut iktidar\u0131n cezaevi yapmakla \u00f6v\u00fcnmesinin ger\u00e7ekleri yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n en a\u00e7\u0131k \u00f6rne\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n
Mevcut iktidar adliye binas\u0131 yaparak adaletin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi \u00f6nermesi do\u011fru bir \u00f6nerme de\u011fildir. \u00c7\u00f6z\u00fcm olarak \u00f6ncelikle t\u00fcm e\u011fitim sisteminin \u00e7a\u011f\u0131n gereklerine g\u00f6re yeniden d\u00fczenlenmesi, ilk \u00f6\u011fretim 2. S\u0131n\u0131ftan itibaren ya\u015fa uygun olarak temel hukuk kavramlar\u0131n\u0131n ve insan haklar\u0131n\u0131n zorunlu ders haline getirilmesi, \u00f6\u011frencilerin anadilimiz T\u00fcrk\u00e7e\u2019de kendini ifade etme yeteneklerinin kazand\u0131r\u0131larak geli\u015ftirilmesi, temel haklar ve insan haklar\u0131 kavramlar\u0131n\u0131n toplumun her ferdi taraf\u0131ndan \u00f6z\u00fcmsenmesinin sa\u011flanmas\u0131, e\u011fitim sisteminin en alt kademeden en \u00fcste kalitesinin artmas\u0131 ile nitelikli \u00f6\u011frenci, \u00f6\u011fretmen, \u00f6\u011fretim \u00fcyesi ve \u00fcniversite \u00f6\u011frencisinin yeti\u015ftirilmesi, e\u011fitime yeterli bilimsel ara\u015ft\u0131rma yaparak kendisini geli\u015ftirecek b\u00fct\u00e7e sa\u011flanmas\u0131, \u00fcniversitelerde yeterli \u00f6\u011fretim \u00fcyesi yeti\u015ftirilmesi, milli e\u011fitim ve adalet bakanl\u0131klar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00e7eden ald\u0131klar\u0131 paylar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, mahkeme kararlar\u0131na kesin ve \u015farts\u0131z uyulmas\u0131 ve benzeri \u00f6neriler sunulabilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130nsans\u0131z adalet olmaz Adaletsiz insan olur mu? Olur, olmaz olur mu! Ama, olmaz olsun \u00d6zdemir Asaf Sevgili okurlar merhaba. Bir gelenek haline getirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z yaz\u0131ya \u015fiirle ba\u015flama al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu hafta \u00e7ok sevdi\u011fim bir \u015fair olan \u00d6zdemir Asaf ile devam ettiriyoruz. Bu hafta bir toplant\u0131da adalet kavram\u0131 \u00fczerine bir konu\u015fma yapt\u0131m. Bu konu\u015fma i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131m ara\u015ft\u0131rman\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1877,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,21,19],"tags":[258,41,192],"class_list":["post-1876","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-gundem","category-siyaset","tag-adalet","tag-urla","tag-yusuf-baratali"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.urlahaber.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1876","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.urlahaber.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.urlahaber.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.urlahaber.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.urlahaber.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1876"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.urlahaber.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1876\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1878,"href":"https:\/\/www.urlahaber.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1876\/revisions\/1878"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.urlahaber.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1877"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.urlahaber.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1876"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.urlahaber.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1876"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.urlahaber.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1876"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}